Siêu âm đàn hồi mô và những điều cần biết

Các mô bệnh lý có thể có cùng độ phản hồi âm, nhưng chúng có độ cứng khác nhau, các mô càng ác tính thì độ cứng càng tăng. Vì vậy, khi đánh giá được độ cứng của mô tổn thương sẽ cung cấp thêm thông tin về bản chất của mô đó. Siêu âm đàn hồi mô luôn được làm cùng siêu âm B – mode chứ không làm siêu âm đàn hồi mô một mình vì phương pháp chỉ giúp bác sĩ có thêm thông tin về đặc tính của mô tổn thương, làm tăng khả năng chẩn đoán chứ không phải là phần chẩn đoán chính của các bệnh lý về mô.

Ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô

- Siêu âm đàn hồi mô tuyến giáp: Chẩn đoán các nốt trên tuyến giáp

- Siêu âm đàn hồi mô tuyến vú: Chẩn doán các khối u vú, ung thư vú

- Siêu âm đàn hồi mô gan: Xác định mức độ xơ hóa gan trên các đối tượng có yếu tố nguy cơ cao dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan như: Viêm gan virus B, Virus C, Gan nhiễm mỡ do rượu và một số bệnh chuyển hóa ảnh hưởng đến gan.

- Một số chỉ định khác: Siêu âm đàn hồi mô lách, tụy, thận, da, màng hoạt dịch khớp, hạch và tuyến tiền liệt.

Siêu âm đàn hồi mô được thực hiện như thế nào?

Bệnh nhân nằm ngửa, tay phải đặt sau đầu, hít thở nhẹ nhàng; Bác sĩ ngồi bên phải người bệnh, hướng mặt về người bệnh và màn hình thiết bị, tay phải cầm đầu dò máy. Kỹ thuật thực hiện trong khoảng 10 phút với ít nhất 10 lần đo hợp lệ.

Phương pháp siêu âm đàn hồi bằng các cách tác động một lực từ bên ngoài lên tổn thương để gây ra biến dạng tổn thương như trên được gọi là tạo hình đàn hồi bán tĩnh hay còn gọi là đàn hồi gây biến hình.

Khi thực hiện kỹ thuật, người làm siêu âm ấn đầu dò bằng một lực nhất định để tác động lên mô tổn thương.

Sử dụng chùm sóng siêu âm tần số 50Hz vào mô tổn thương, sóng siêu âm là sóng dọc và nó sẽ tác động vào mô tổn thương một lực cơ học xác định làm mô tổn thương bị biến dạng nén theo chiều dọc và ãn theo chiều ngnag. Những rung động giãn theo chiều ngang sẽ tọa ra sóng rung động ngang. Tùy theo độ cứng của mô mà tốc độ của sóng rung động ngang khác nhau, mô càng cứng thì tốc độ són rung động ngang càng tăng.

Đầu dò siêu âm sẽ thu nhận sóng này và mã hóa ra bằng màu sắc để tạo ra bản đồ đàn hồi mô, từ đó giúp ta lượng hóa được độ cứng của mô, đơn vị là m/ hoặc kPa.

Siêu âm đàn hồi mô là kỹ thuật quan trọng giúp phát hiện u, xơ, bướu, tầm soát ụng thư hiệu quả. Hiện nay có nhiều dòng máy siêu âm có thể thực hiện kỹ thuật này như: Máy siêu âm Hitachi Arietta 850, Máy siêu âm Arietta S70,..